bip.gov.pl
mon.gov.pl
epuap.gov.pl
google plus
facebook
twitter
BIP MON - RSS
Świadczenia rzeczowe
  • zmniejsz czcionkę
  • rozmiar pierwotny
  • powiększ czcionkę
Wiadomości ogólne

W związku z rosnącym zainteresowaniem tematyką i realizacji świadczeń rzeczowych publikujemy odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania.

 

Jaka jest podstawa prawna realizacji świadczeń rzeczowych i osobistych?
Obowiązki obronne obywateli zostały sformułowane w konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w art. 84 (Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie) i art. 85 (Obowiązkiem obywatela polskiego jest obrona Ojczyzny).

 

Najszerzej problematykę świadczeń reguluje:

  • ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP
  • rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń osobistych i rzeczowych na rzecz obrony w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny (Dz. U. z 2004r. Nr 203 poz. 2081 z późn. zm.);
  • rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 października 2004 r. w sprawie świadczeń osobistych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz. U. z 2004 r. Nr 229 poz. 2307 z późn. zm.);
  • rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz. U. z 2004 r. Nr 181 poz. 1872 z późn. zm.);
  • rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 czerwca 2004 r. w sprawie ewidencji wojskowej świadczeń na rzecz obrony (Dz. U. z 2004 r. Nr 148 poz. 1556 z późn. zm.).


Co określają ustawy?
Akty prawne unormowały zakres świadczeń realizowanych przez gospodarkę narodową na rzecz obronności, w tym w szczególności na potrzeby Sił Zbrojnych RP. Określają one poziom świadczeń osobistych i rzeczowych na rzecz obrony w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju oraz świadczeń osobistych na rzecz obrony w czasie pokoju.

Co to jest świadczenie rzeczowe?
Świadczeniem rzeczowym określamy obowiązek nałożony na urzędy i instytucje państwowe oraz przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne, a także na osoby fizyczne, polegający na przeznaczeniu (zaplanowaniu) do przekazania po ogłoszeniu mobilizacji i w czasie wojny – posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych do używania na cele przygotowania obrony Państwa.

Kto określa poziom limitów świadczeń rzeczowych i na jaki okres?
To prezes Rady Ministrów w rozporządzeniu na dany rok określa limit świadczeń rzeczowych realizowanych na rzecz obrony państwa. W br. poziom świadczeń reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z 20 września 2013 r. w sprawie określenia limitu świadczeń rzeczowych wykonywanych w 2014 r. na rzecz obrony państwa.

Jakie są limity na 2014 r.?
Limity zostały określone na poziomie nie większym niż:

  • 400 nieruchomości (budynków lub ich części) – na potrzeby organów administracji rządowej i organów samorządu terytorialnego wykonujących zadania związane z prowadzeniem kwalifikacji wojskowej;
  • 90 pojazdów samochodowych oraz 30 przyczep i 30 maszyn wraz z niezbędnym wyposażeniem – na potrzeby jednostek organizacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wykonujących zadania związane ze zwalczaniem klęsk żywiołowych i likwidacją ich skutków oraz przeprowadzaniem ćwiczeń wojskowych.

Jakie będą limity na 2015 r.?
Procedowane na kolejny rok kalendarzowy rozporządzenie ujmuje limity na takim samym poziomie jak w 2014 r.

Jakimi nieruchomościami jest zainteresowane wojsko?
Wojsko jest zainteresowane przede wszystkim powierzchniami magazynowymi, parkingami przy węzłach drogowych i kolejowych oraz budynkami na potrzeby mobilizacyjnego rozwinięcia jednostek wojskowych.

Jakimi ruchomościami jest zainteresowane wojsko?
Na obecną chwilę interesują nas głównie wszelkiego rodzaju pojazdy ciężarowe (szczególnie poszukiwane są pojazdy ciężarowe o zwiększonej mobilności – ciężarowo-terenowe), zestawy niskopodwoziowe, autobusy, cysterny oraz maszyny głównie do prac ziemnych, np. koparki, spychacze. Rzadziej zdarza się nakładać obowiązek świadczeń rzeczowych na samochody osobowe, osobowo-terenowe i motocykle.

Czy pojazdy mogą zostać przejęte tylko na wypadek wojny czy również np. na ćwiczenia poligonowe?
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP daje nam możliwość wezwania do realizacji świadczenia zarówno w czasie pokoju, jak i wojny.
W czasie pokoju możemy wezwać pojazd:

  • dla sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej – czas wykonywania świadczeń wynosi do 48 godzin, najwyżej trzy razy w roku;
  • w związku z ćwiczeniami wojskowymi lub ćwiczeniami w jednostkach przewidzianych do militaryzacji – do 7 dni, tylko raz w roku;
  • w celu zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków – do czasu ustania przyczyny.

W czasie wojny nie ma żadnych ograniczeń.


Kto określa ile pojazdów w ramach obowiązującego limitu będzie miało nałożone świadczenia rzeczowe?
Wynika to z potrzeb szkoleniowych jednostek wojskowych oraz z planów kontroli przygotowań obronnych (gotowości mobilizacyjnej), a także z przewidywanych szacunkowych potrzeb Sił Zbrojnych w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowych na obszarze kraju w danym roku kalendarzowym.

Z czego wynika ile pojazdów potrzebuje jednostka wojskowa?
Wynika to z wymogu uzupełnienia jednostek organizacyjnych Sił Zbrojnych do wojennych struktur etatowych oraz jest podyktowane koniecznością doraźnego zabezpieczenia realizacji zadań mobilizacyjnych.

W jakiej formie obywatel otrzymuje decyzję?
Przedmiotową decyzję organy administracji samorządowej doręczają posiadaczowi i wnioskodawcy (WKU) na piśmie wraz z uzasadnieniem.

Czy można odmówić przekazania ruchomości lub nieruchomości?
Nie można. Zgodnie z art. art. 85 konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obowiązkiem obywatela polskiego jest obrona Ojczyzny.

Czy istnieje możliwość odwołania się od decyzji?
Od decyzji przysługuje posiadaczowi oraz wnioskodawcy odwołanie do wojewody w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, jednakże wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji.

Czy utrata zarobku spowodowana pozbawieniem pojazdu może być powodem odwołania się od decyzji?
Od każdej decyzji wydanej przy zastosowaniu kodeksu postępowania administracyjnego można wnieść odwołanie do organu wyższego szczebla – w tym przypadku – wojewody. Odwołania nie trzeba specjalnie uzasadniać, wystarczy że adresat decyzji będzie niezadowolony z rozstrzygnięcia decyzji i napisze to w odwołaniu – zaskarży w ten sposób decyzję.

Na jakiej podstawie będę wiedział kiedy mam dostarczyć pojazd?
O konieczności realizacji świadczenia rzeczowego obywatel zostanie poinformowany w formie wezwania. Od wezwania nie przysługuje odwołanie. Posiada ono rygor natychmiastowej wykonalności w terminie w nim określonym.

Na jakiej podstawie wojsko sprawdza stan przedmiotu, na który nałożono świadczenie rzeczowe?
Podstawę stanowi pkt 2 art. 212 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi że organy administracji rządowej, organy samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorcy są obowiązani, na żądanie wojskowych komendantów uzupełnień do udzielania informacji o stanie nieruchomości i rzeczy ruchomych mogących być przedmiotem świadczeń rzeczowych.

Czy mogę zbyć ruchomość lub nieruchomość na którą nałożono świadczenie rzeczowe?
Tak. Nie ma ograniczeń co do rozporządzania elementami na które nałożono obowiązek realizacji świadczeń rzeczowych. Jednakże, obywatel, na którego nałożono prawomocną decyzją obowiązek świadczenia rzeczowego, jest zobowiązany do poinformowania burmistrza, wójta lub prezydenta o rozporządzeniu tą nieruchomością lub rzeczą ruchomą.

Czy obywatelowi, którzy przekazał w użytkowanie przedmiot świadczeń rzeczowych przysługuje zwrot kosztów?
Niezbędnym jest rozróżnienie pojęcia posiadacza (właściciela) środka transportowego i kierowcy (operatora), który został tylko zobowiązany do doprowadzenia danego środka transportowego do właściwej jednostki wojskowej.
Posiadaczom przysługujące zwrot kosztów związanych z użytkowaniem przedmiotów świadczeń rzeczowych w postaci:

  • ryczałtu pieniężnego za każdą rozpoczętą dobę wykorzystania przedmiotu według obowiązujących stawek;
  • wartości materiałów zużytych przy dostosowywaniu środków transportowych i maszyn do potrzeb eksploatacji w wojsku;
  • wydatków za dostarczenie (przyholowanie) maszyn lub urządzeń niesamobieżnych od posiadacza oraz ich zwrot;
  • zwrot równowartości paliwa zużytego przez środki transportowe (maszyny), jeżeli świadczeniobiorca nie ma możliwości zapewnienia zwrotu sprzętu z taką ilością paliwa, z jaką zostały dostarczone do miejsca przekazania.

Jaki dokument określa wielkość stawek?
Stanowi o nich rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz. U. Nr 181 poz. 1872, z późń. zm.).

Czy wysokość stawek jest stała?
Wysokość stawek podlega corocznej waloryzacji w oparciu o wskaźnik wzrostu cen i usług konsumpcyjnych za poprzedni rok kalendarzowy publikowany przez GUS.

Co jeśli pojazd zostanie uszkodzony lub zniszczony?
Posiadaczowi przysługuje odszkodowanie w razie uszkodzenia lub zniszczenia pojazdu. Prawo do odszkodowania powstaje z dniem zwrotu przedmiotu świadczenia lub otrzymania zawiadomienia o tym, że nie zostaną one zwrócone.

A co z kierowcą, który nie jest właścicielem, a dostarcza pojazd do jednostki? Czy też może liczyć na wynagrodzenie za dodatkową pracę?
Jeżeli chodzi o kierowców zobowiązanych do doprowadzenia środków transportowych do wskazanych jednostek wojskowych, przysługują im następujące świadczenia finansowe:

  • zwrot kosztów przejazdu;
  • zwrot kosztów wykorzystywania własnego środka transportowego;
  • opłatę za wykonywaną pracę, stosownie do postanowień ustawy (art. 204 ust. 1,2 i 3);
  • wyżywienie lub równoważnik pieniężny za wyżywienie, jeżeli jednostka organizacyjna, na rzecz której świadczenie było wykonywane nie zapewniła osobie bezpłatnego wyżywienia – w przypadku, gdy czas wykonywania świadczenia przekracza 8 godz. dziennie.

Kto wypłaca świadczenia odszkodowawcze właścicielom pojazdów i należności finansowe kierowcom?
Koszty związane z wykorzystaniem osób oraz użytkowaniem przedmiotów świadczeń rzeczowych wypłacał będzie wojskowy oddział gospodarczy, na zabezpieczeniu którego pozostaje wzywająca jednostka wojskowa.

Wytwarzający/Odpowiadający: opracował ppłk Sławomir Ratyński Czas wytworzenia: 2014-09-30 Udostępniający: Jarosław Zeidler Czas udostępnienia: 2014-09-30 11:55